Güreşiyorum; Son Altı Olimpiyatta Türkiye’nin Başarı Düzeyi.Türk Sporunun Lokomotifi Güreş Üzerine Bir Değerlendirme
Prof. Dr. M. Akif Ziyagil ve Prof. Dr. Recep Gürsoy tarafından kaleme alınan “Son Altı Olimpiyatta Türkiye Cumhuriyeti’nin Başarı Düzeyi” başlıklı makalede, Türkiye’nin 2004–2024 yılları arasındaki Olimpiyat performansı kapsamlı biçimde ele alınmıştır.
Biz ise bu yazıda, söz konusu çalışmadan hareketle Türk sporunun lokomotifi olan güreş branşının mevcut durumunu, bazı başlıklar ve temel bulgular eşliğinde değerlendirmek istiyoruz.
Makalenin Özet Bölümünden Temel Bulgular
Makalede;
Son çeyrek yüzyılda artan bütçelere ve tesisleşmeye rağmen, Türkiye’nin Olimpiyat Oyunlarında beklenen başarıyı sergileyemediği,
Son altı Olimpiyat Oyununda (2004–2024) Türkiye’nin başarı düzeyinin betimsel tarama yöntemiyle değerlendirildiği,
Verilerin TMOK ve IOC kaynaklarından elde edildiği belirtilmektedir.
Örneğin;
2004 Atina Olimpiyatları’nda Türkiye; 3 altın, 4 gümüş, 4 bronz madalya ile 22. sırada,
2024 Paris Olimpiyatları’nda ise 3 gümüş, 5 bronz madalya ile 64. sırada yer almıştır.
Ayrıca, çeşitli gerekçelerle Türkiye’nin her Olimpiyatta en az bir altın madalya kazanma geleneğini sürdüremediği de vurgulanmaktadır.
Olimpik Başarı İçin Önerilen Yeni Yaklaşım
Araştırmada, Türkiye’nin gelecekteki Olimpik başarısının artırılması için;
Erken yaşta az sayıda yetenekli sporcu seçme anlayışı yerine,
Okul öncesi ve ilkokul (ilk 4 yıl) döneminde uzman beden eğitimi öğretmenleriyle,
Ortaokul (ikinci 4 yıl) döneminde ise antrenörler ve beden eğitimi öğretmenleri eşliğinde,
En az 3–4 farklı spor branşında temel eğitim verilmesi,
Beceri ve performansı belirgin şekilde öne çıkan çok sayıda sporcunun, daha planlı ve yapılandırılmış uzun vadeli sporcu gelişim programlarına alınması gerektiği belirtilmektedir.
Bu yaklaşımın, sürdürülebilir bir Olimpik sporcu kaynağı oluşturacağı ifade edilmektedir.
Stratejik Bir Öneri: Ulusal Spor Kurultayı
Bu doğrultuda yazarlar;
Tüm paydaşların bir araya geleceği **
“Türk Egzersiz ve Spor Kurultayı”**nın toplanmasını,
Bu kurultay sonucunda **
“Türk Egzersiz ve Spor Stratejisi”**nin oluşturulmasını önermektedir.
Giriş Bölümünden Öne Çıkan Kavramsal Çerçeve
IOC’nin, Covid-19 salgını sürecinde Olimpik sloganı
“Daha Hızlı – Daha Yüksek – Daha Güçlü” ifadesine “Birlikte” kelimesini eklemesiyle (TMOK & IOC, 2021);
Paris 2024 Olimpiyatları’nın;
Daha sorumlu,
Daha kapsayıcı,
Daha eşitlikçi
bir anlayışla düzenlenmesi hedeflenmiştir.
Uluslararası alanda artık yalnızca kazanmanın değil;
barış, dostluk, kültürel etkileşim ve daha iyi bir dünya idealinin ön plana çıktığı kabul edilmektedir.
Buna rağmen IOC, madalya tablosunun bir “liyakat sıralaması” olmadığını savunsa da;
siyasetçiler ve medya, madalyaları hâlen uluslararası başarının temel göstergesi olarak değerlendirmektedir.
Bu durum, hükümetlerin elit spora doğrudan müdahil olmasına ve yüksek bütçeli yatırımlara yönelmesine yol açmış,
sonuçta küresel bir sportif rekabet (sportif silahlanma yarışı) ortaya çıkmıştır.
SPLISS Modeli ve Elit Spor Sistemleri
Bu bağlamda geliştirilen SPLISS modeli
(Sport Policies Leading to International Sporting Success),
elit spor başarısını etkileyen politikaları dokuz temel ayak üzerinde incelemektedir:
1. Finansal destek
2. Yönetim ve organizasyon
3. Spora katılım
4. Yetenek keşfi ve gelişimi
5. Sporcu kariyer desteği
6. Antrenman tesisleri
7. Antrenör gelişimi
8. Uluslararası yarışmalar
9. Bilimsel araştırma ve inovasyon
Model, elit spor başarısının yalnızca kaynaklara değil, bu kaynakların etkin yönetimine bağlı olduğunu vurgulamaktadır.
Yüksek bütçeli ülkeler kötü yönetişimle başarısız olabilirken,
küçük ülkeler odaklanma ve yenilikçi politikalarla rekabet avantajı yaratabilmektedir.
Güreş: Türk Sporunun Lokomotifi
Son altı Olimpiyat Oyununda;
Güreş, atletizm, halter, yelken, yüzme, atıcılık, boks, judo ve tekvando öne çıkan branşlar olmuştur.
Güreş, son altı Olimpiyatta 16 madalya ile en çok madalya kazandıran branş olmuştur.
Ancak son iki Olimpiyatta altın madalya kazanılamamıştır.
2016 Rio Olimpiyatları’nda Türkiye’nin kazandığı 8 madalyanın 5’i güreşten gelmiştir.
Tarihsel olarak bakıldığında;
1960 Roma: 7 altın
1948 Londra: 6 altın
ile güreş, Olimpiyat tarihimizin en başarılı branşıdır.
Sonuç ve Değerlendirme
Türkiye Yüzyılı hedefleri doğrultusunda;
spor alanında, ne yazık ki istenen düzeyde olmadığımız açıktır.
Bu durum, Türk sporunun lokomotifi olan güreş için de geçerlidir.
“Biz de ara sıra Güreşiyorum” başlıklı yazılarımızda bu gerçekleri dile getiriyoruz.
2028 Olimpiyatları’nda altın madalyaya ihtiyacımız var.
Kolay değil…
Altyapıya gereken yatırım yapılırsa, belki 2032 Olimpiyatları’nda altınlar gelebilir.
64. sırada yer almak bize göre değil.
Ümitliyiz…
Evet.
İyi olacak.
Güreşiyorum
Ata Karataş
11 Ocak 2026 – Sarıyer
