Hayırlı sabahlar ve cumalar..UYKUSUZLUK
-Az uyumak kötü, geç uyumak daha kötü, Düzensiz uyumak ise en kötüsü..!
Az önce bir makale ilgimi çekti..
Siz değerli dostlarla paylaşayım dedim.
UYKU ile ilgili olarak;
Kan Şekerinizi de Kaçırıyor Olabilir…
Geceleri gözlerimizi kapatıp rüyalar âlemine dalarken, aslında bedenimiz bir fabrika gibi çalışmaya devam ediyor.
Özellikle de kan şekeri ilgili birimler: karaciğer, kaslar ve tabii ki pankreas
Peki, bu fabrika vardiyasını aksatırsa ne olur?
Gece uyuyamadığınız bir günü hatırlayın.
Saat 02:43.
Sosyal medyada sonsuz bir kaydırma…
Video üstüne video.
Gözleriniz yorgun ama beyniniz hâlâ uyanık.
Ertesi sabah ise bir yorgunluk, bir huzursuzluk…
Ama en az bedeniniz ve beyniniz kadar yorgun olan kim biliyor musunuz?
Pankreasınız…
Evet, siz uyuyamamışsınız diye sadece ruh hâliniz değil, kan şekeriniz de bozulmuş olabilir.
Çünkü uyku düzeni, sadece dinlenmekle ilgili değil; şeker metabolizmanızı da yöneten bir senfoni şefi gibi çalışıyor
Şefi geciktirirseniz, orkestradaki her şey karışıyor.
İşte bilim insanları da bu senfoninin notalarını daha yakından incelemeye başladı…
Pankreas Saati:
Uyku Zamanı Kan Şekeri Kontrolünü Belirliyor
En saygın tıp dergileri arasında yer alan JAMA’da 5 Mart 2025 tarihinde yayımlanan Shen ve arkadaşlarının “Trajectories of Sleep Duration, Sleep Onset Timing, and Continuous Glucose Monitoring in Adults” başlıklı bir
bir çalışması uykunun sadece süresinin değil, zamanlaması ve tutarlılığının da kan şekeri kontrolü üzerinde doğrudan etkili olduğunu ortaya koydu.
Araştırmaya göre gece geç yatıp sabah geç kalkmak, vücudun insülin duyarlılığını azaltıyor.
Yani gece 03:00’te TikTok izlemek sadece uykunuzu değil, kan şekerinizi de altüst ediyor.
Aynı şekilde, düzensiz uyku – bir gün 22:30’da uyuyup ertesi gün
01:00’de yatmak – glikoz değişkenliğini artırıyor.
Bu da ileride insülin direnci ve tip 2 diyabet riskinin artması anlamına geliyor.
Bir Osmanlı Davulcusunun Bildiği Şey
Tarih sahnesine bir göz atalım: Osmanlı döneminde Ramazan davulcuları sadece sahura kaldırmazdı insanları.
Aynı zamanda bir ritmi, bir düzeni korurlardı.
Uyanma ve yeme zamanları hep belliydi.
Biyolojik saat, toplumun saatiydi.
Belki de o zamanlar farkında olmadan glikoz dengesini de koruyorlardı.
Bugünse bir “alarm toplumuyuz”.
Sabah uyanamamak,
kahvaltıyı geçmek,
gece geç uyumak,
hafta sonları
“uyku borcu ödeme” fikriyle öğleye kadar yatmak…
Ama bilim diyor ki:
Biyolojik saat borç kabul etmez…
Sadece “Uykusuz Her Gece” Değil, “Düzensiz Her Gece” Asıl Sorun
Bir gece geç uyudunuz, tamam.
Ama bu durum alışkanlık hâline geldiyse, vücudunuzda pek çok şey ters gitmeye başlıyor.
Shen’in çalışması özellikle uyku tutarsızlığının (sleep irregularity) açlık kan şekerini ve HbA1c gibi uzun vadeli glikoz göstergelerini olumsuz etkilediğini ortaya koydu.
Kısacası:
🛌 Az uyumak kötü.
⏰ Geç uyumak daha kötü.
🔁 Düzensiz uyumak ise en kötüsü.
Peki Glisemik Denge İçin Ne Yapmalı?
Eğer hem zinde uyanmak hem de gelecekte diyabetle karşılaşmamak istiyorsanız, işte bilim destekli öneriler:
Her gece aynı saatte uyuyun.
Hafta içi 23:00,
hafta sonu 03:00 olmaz.
✅ 7-9 saat arası kaliteli uyku hedefleyin. Fazlası da azı da dengesizlik yaratabilir.
Akşam ağır yemek ve ekran ışığından kaçının. Mavi ışık, melatonin üretimini bozar.
✅ Sosyal jet lag’e hayır deyin. Hafta sonu geç kalkmak değil, düzenli uyumak iyileştirir.
Son Söz: En Tatlı Rüya,
Dengeli Bir Glikozla Görülür
Şeker gibi bir uyku çekmek istiyorsanız, önce şekere dikkat etmelisiniz.
Çünkü uykunun yalnızca zihni değil, kan şekerini de terbiye ettiğini artık biliyoruz.
Belki reçetesiz bir ilaç arıyorsunuzdur, doğal, yan etkisiz…
İşte size bedava, sessiz ve etkili bir ilaç: Düzenli bir uyku.
Yarın sabah bir kahve içerken bu yazıyı hatırlayın.
Ve kendinize sorun:
“Dün gece kaçta uyudum?”
Kaynak.Dr. Cüneyt Yardımcısı..
