Güreşiyorum ; 6. Bölüm ;Edirne’deyiz. Cuma günü itibari ile 664. Tarihi Kırkpınar Yağlı Güreşleri başladı. “YEDİ ASIRLIK” Köklü bir geleneğin ve geçmişe saygının yaşatıldığı buluşma; Arif Nihat Asya’nın “Dua” şiirinin “Bize güç ver, Cihat meydanını pehlivansız bırakma Allah’ım” dizesinde geçtiği üzere er meydanı bu yıl da pehlivansız kalmayacak. “Yüreksize yorgan döşek, koç yiğide ver meydanı” diye seslenen Niyazi Yıldırım Genç Osmanoğlu’nun “Meydan” şiirinde seslendiği gibi koç yiğitler, bu yıl da hünerlerini sergileyecek. Davulun tokmağında, zurnanın pes sesinde, cazgırın salavatında, yağcının ibriğinde, binlerce yılın hatırında pehlivanlar, geleneği geleceğe taşımak için er meydanına çıkacak.
Dün Minik Boy -1 Pehlivanlarının müsabakaları ile başladı. Baş Güreşleri hariç diğer boylarda devam etti.
Akşam üstü ise Açılış töreni gerçekleşti.
Bugün (Cumartesi ) Başpehlivanlık güreşleri; Birbirinden değerli ve kuvvetli,teknik 40 Baş Pehlivan
Altın kemer için mücadele etmeye başlayacak.
Halk arasındaki unvanları ile;
“Uzun pehlivan-Kral ” Ali Gürbüz,
“Geri vitesi olmayan pehlivan” Orhan Okulu, “Sarı Fırtına” İsmail Balaban,
“Altın puan ustası” Mehmet Yeşil Yeşil, “Çayırın cüsselisi” Ertuğrul Dağdeviren, “Kurt bakışlı” Yusuf Can Zeybek,
“Supleks ustası” Cengizhan Şimşek, “Çayırın efendisi” Mustafa Taş,
“Minderden Çayıra Sert Kaya” Feyzullah Aktürk,
“Dev Adam” İsmail Koç,
Çayırın “hırslısı” Osman Kan,
Çayırın “altın oğlu” Furkan Durmuş Altın, Minderin ve çayırın hırslısı Serhat BALCI ve diğer Diğer iddialı pehlivanlar; 2009 yılından bu yana baş boyunda güreşen
“örümcek adam” lakaplı Serhat Gökmen, 2011 yılından bu yana baş boyunda mücadele veren Ünal Karaman,
2015 yılında başpehlivanlığa yükselen Nedim Gürel,
2016 yılında başta güreşmeye başlayan Mustafa Batu,
2022 yılında başpehlivanlığa yükselen Mustafa Doğan Özkaya,
Sakaryalı Serkan Yıldırım da birincilik kürsüsünü hedefleyen pehlivanların önüne set olacak isimlerden.
Birde Kırkpınar’ da ;
Birkaç yıldır; TAŞ ailesinden ;
Başpehlivan Mustafa TAŞ, kardeşi Yusuf İslam ve kuzeni Erkan ile er meydanında güreşecekler .
664. Tarihi Kırkpınar Yağlı Güreşleri’nde baş kategorisi müsabakaları, bugün öğle saatlerinde başlayacak.
Geçen yıl CW Enerji Yağlı Güreş Ligi’nde ilk 32’ye giren başpehlivanlar lig performanslarına göre
8’erli 4 torbaya ayrıldı.
Bu yıl ligin ilk üç ayağında en çok puan toplayan isimler arasından da ilave bir torba oluşturuldu. Yeni sisteme göre birinci, ikinci ve üçüncü torbadaki pehlivanlar, ilk tur müsabakalarında güreş tutmayacak. Dördüncü torba ile beşinci torbadaki başpehlivanlar, birinci tur müsabakalarını gerçekleştirecek.
İkinci turda 32 başpehlivan eşleşecek.
Pehlivanların yer aldığı torbalar şöyle: —Birinci torba: Enes Doğan, Ali Gürbüz, Yusuf Can Zeybek, İsmail Balaban, Orhan Okulu, Erkan Taş, Ali İhsan Batmaz, Serdar Yıldırım
—İkinci torba: Kemal Şahin, Feyzullah Aktürk, Serhat Gökmen, Faruk Akkoyun, Osman Kan, Cengizhan Şimşek, İsmail Koç, Yıldıray Akın
—Üçüncü torba: Mehmet Yeşil Yeşil, Yıldıray Pala, Mustafa Taş, Ünal Karaman, Ertuğrul Dağdeviren, Serhat Balcı, Mustafa Doğan Özkaya, Nedim Gürel
—Dördüncü torba: Yunus Emre Yaman, Kürşat Şevki Korkmaz, Yalçın Üncül, Furkan Durmuş Altın, Osman Aynur, Mustafa Batu, Özkan Yılmaz, Seçkin Duman
—Beşinci torba: Abdullah Güngör, Rıza Yıldırım, Hamza Köseoğlu, Turan Balaban, Tolga Turan, Onur Balcı, Salih Erinç, Ali Güngör Ekin
Zaman zaman cazgırın manilerinde,
zaman zaman da bir pehlivanın niyet duasında yankılanan efsane isimler,
güreşin ruhunu yaşatmaya devam ediyor. Unutulmayan isimlerin her biri, bileğinin gücü kadar duruşuyla da öne çıkan, sadece Kırkpınar’da değil, dünyanın dört bir yanında nam salmış pehlivanlardı.
İşte o güreşin çınarları arasında yer alan ve ölümsüzleşmiş efsane isimler:
Kel Aliço ;
1844 yılında Plevne’de doğdu. Deliorman bölgesinin sert havasıyla güçlenen Kel Aliço, Kırkpınar’da estirdiği hava nedeniyle sarayın dikkatini çekti. Sultan Abdülaziz’in pehlivanı Kavasoğlu İbrahim’e iyi bir rakip bulunması amacıyla başlatılan çalışmayla saraya gitti, güreşteki mahareti sayesinde saray başpehlivanı oldu. Kel Aliço, padişah Abdülaziz’le de güreşti. Kırkpınar’da başpehlivanlığı 27 kez üst üste kimseye kaptırmadı. “Ustaların ustası” namıyla bilinen Kel Aliço, Kırkpınar’da fenomen olan efsanelerin en ünlüsüdür. İnatçılığı, acımasızlığıyla bir namı da gaddar olan Kel Aliço, el ense ve tırpan ustasıdır. Çırağı Koca Yusuf’un meydan okumasıyla son meydana çıkışında Kel Aliço yaşına rağmen uzun süre güreş tuttuğu çırağını yendi. Koca Yusuf’un elini öpmesi ile güreşte jübilesini o gün yaptı. Saçının azlığından dolayı “kel” güreşteki sertliğinden “gaddar” olarak anılan Kel Aliço, 75 yaşında daha sonra adı verilecek İpsala’nın Kel Aliço pehlivan köyünde vefat etti.
Koca Yusuf;
Şumnu kasabasında 1857 yılında doğdu. Atadan güreşçi Yusuf pehlivan, Dursun pehlivan ve Kel İsmail’den ilk güreş eğitimini aldı. Kırkpınar’a ilk kez 1882 yılında katıldı. Namı arttıkça hem Fransa hem de Amerika’da güreşlere davet edildi, orada da meydanı rakiplerine dar eden Koca Yusuf, 1898 Amerika’daki güreşten dönerken bindiği geminin Sable Adası’nda batması sonucu yaşamını yitirdi. “Türk gibi güçlü” sözü Koca Yusuf’un güreşlerini seyreden Fransızların deyimleri arasına girdi.
Adalı Halil;
Adaiçi köyünde 1866 yılında doğan Adalı Halil, harman yerinde akranlarını yenerek başladığı güreşinde önce köy düğün meydanlarında daha sonra da Kırkpınar meydanında boy gösterdi. Kel Aliço’yla 5 buçuk saat yaptığı güreş, kendisine Aliço’nun çırağı olması noktasında başarının kapısını araladı. Kel Aliço’dan öğrendiği taktiklerle hem yurt içi hem yurt dışında meydanı rakiplerine dar etti, 18 kez Kırkpınar Başpehlivanı oldu. “Sultanın Aslanı, Edirne Aslanı” unvanları yakıştırılan Adalı Halil, Koca Yusuf’un estirdiği deniz aşırı namı devam ettirdi. Paris, Viyana’daki namlı güreşleri yanı sıra Şikago’da rakibinin kemiğini kırmasıyla daha da ünlendi. Güreşi bırakması sonrası Edirne Tütün İdaresi’nde müstahdemlik yapan Adalı Halil 1927’de vefat etti.
Kurtdereli Mehmet ;
Kurtdereli Mehmet, Osmanlı topraklarından olan şimdilerde Bulgaristan sınırlarındaki Tırnova’da 1872 yılında doğdu. Adalı Halil ve Kara Osman’ı 1899 Kırkpınarı’nda yenerek başpehlivan oldu. Kurtdereli Mehmet, Avrupa’da da güreşti dünya şampiyonu oldu. Sultan 2. Abdülhamit ve Sultan Mehmet Reşat’ın madalya ile ödüllendirdiği Kurtdereli, 1911 yılında Taksim Talimhane Güreşlerinde rahatsızlıklarına rağmen İngiliz, Hollanda ve Macar güreşçileri yenerek “Cihan Şampiyonu” unvanını kazandı. Son güreşlerini bu yılda yapan Kurtdereli, kispetini Kabe’ye bir pehlivan aracılığıyla yollayıp er meydanlarından çekildi. Güreşten sonra başhakemlik yapan Kurtdereli’nin Anadolu Ajansına verdiği mülakatta “Güreşirken bütün Türk milletini arkamda hisseder ve onun şerefini korumak için her şeyi yapardım. Ve sanki bütün Türk milletinin kuvvetinin arkamdan dayandığını hissederdim.” sözünü okuyan Gazi Mustafa Kemal Atatürk, Kurtdereli’ye yazdığı övgü dolu mektup ve 1000 lira para ödüllü zarfı kendisine Salih Bozok ve Kılıç Ali ile ulaştırdı. Kurtdereli, Atatürk’ün mektubunu göz yaşlarıyla okudu.
Namlı bu pehlivanların dışında iri cüssesiyle anılan Filiz Nurullah, Hergeleci İbrahim, Çolak Mümin Molla, Er Sultan,
Filibeli Kara Ahmet, Hançoğlu İbrahim,
İpçi Hüseyin, Kara Ahmet, Katrancı Mehmet, Kavasoğlu İbrahim, Kazıkçı Kara Bekir, Nakkaşlı Eyüp, Şamdancıbaşı Kara İbo da hala güreş taktikleri ve kişilikleriyle güreş camiasında konuşulan isimler olarak dikkati çekiyorlar
Pazar günü ;
664. KIRKPINAR ile ilgili YEDİNCİ bölüm ile Yazı dizimiz son bulacak.
Başta kaynak olarak kullandığımız AA ‘ ya teşekkürler.
Ata KARATAŞ /Güreşiyorum 05 Temmuz 2025 /Edirne
www.guresiyorum.com
